Wat is een dikke darmoperatie?

Het doel van een dikke darmoperatie is om een deel van de dikke darm te verwijderen dat niet goed functioneert. Soms wordt de gehele dikke darm verwijderd.

Er zijn grofweg twee soorten dikke darmoperaties:

Bij een colectomie verwijdert de chirurg de hele dikke darm. Bij een hemicolectomie wordt slechts een gedeelte van de dikke darm verwijderd.

Wanneer is een dikke darmoperatie nodig?

Je krijgt een dikke darmoperatie bij verschillende darmaandoeningen of darmafwijkingen. Voorafgaand aan een dikke darmoperatie is een darmonderzoek nodig. Dit darmonderzoek bestaat meestal uit een kijkonderzoek in de dikke darm (coloscopie). Blijkt uit het dikke darmonderzoek dat de darm ernstig is aangetast, dan besluit de chirurg over te gaan tot een dikke darmoperatie.

Een dikke darmoperatie komt voor bij de volgende aandoeningen:

Hoe kun je je op een dikke darmoperatie voorbereiden?

Bij een dikke darm operatie is een goede voorbereiding essentieel. De voorbereidingen op een dikke darmoperatie en de gang van zaken verschillen per ziekenhuis. Hieronder beschrijven wij wat je meestal kunt verwachten.

Laxeren

De darmen moeten leeg zijn voor de operatie. Daarom krijg je van tevoren vaak laxeermiddelen. Hoe dat precies werkt lees je in het Dossier voorbereiding coloscopie. Bij een ernstige verstopping van de dikke darm of een acute operatie worden de darmen niet leeggemaakt.

Opname in het ziekenhuis  

Een dag voor de dikke darmoperatie word je opgenomen in het ziekenhuis. Dan begin je vast met een antibioticakuur om infecties tijdens de operatie te voorkomen. Vanaf dat moment krijg je ook injecties tegen trombose. Die krijg je dagelijks tot je na de dikke darmoperatie weer helemaal goed ter been bent.

Hoe gaat een dikke darmoperatie in zijn werk?

Een dikke darmoperatie gebeurt altijd onder narcose. Eventueel aangevuld met een verdoving via een ruggenprik. Soms krijg je een tijdelijk of definitief een stoma. Dat is een reservoir om de ontlasting op te vangen als de darmen niet meer goed werken.

De dikke darm (gedeeltelijk) verwijderen kan met een conventionele operatie of een laparoscopische operatie. Bij een conventionele operatie, ofwel open operatie, maakt de chirurg een lange snede in de buikwand. De dikke darm is dan rechtstreeks te zien. Bij een laparoscopische operatie voert de chirurg de dikke darmoperatie uit via kleine sneetjes in de buik. In een van deze sneetjes plaatst de chirurg een dunne buis met daaraan een camera, zodat hij de dikke darm kan zien. 

Duur van de dikke darmoperatie

De duur van de operatie is afhankelijk van de ernst van de aandoening en de omstandigheden. Gemiddeld duurt een dikke darmoperatie met behulp van een laparoscopie drie uur, en een conventionele operatie twee tot drie uur. 

Mogelijke complicaties bij een dikke darmoperatie

De kans op complicaties bij een dikke darmoperatie is vrij klein. Algemene complicaties die bij elke operatie kunnen optreden zijn trombose, longontsteking, nabloedingen of een wondinfectie. Deze complicaties komen dus ook voor bij een dikke darmoperatie. Verder is er een kleine kans op een aantal complicaties die specifiek optreden na een dikke darmoperatie:

  • Lekkage van de darmnaad. Dit komt voor als een deel van de dikke darm is verwijderd en de twee darmuiteinden loslaten of er lekkage optreedt. Er is dan opnieuw een dikke darmoperatie nodig om de uiteinden vast te maken. Dit is een ernstige complicatie, maar komt niet vaak voor. Een tijdelijk stoma kan lekkage voorkomen.
  • Impotentie. Impotentie komt een enkele keer voor bij mannen die een uitgebreide endeldarmoperatie ondergaan. Het ontstaat als de zenuwen naar de geslachtsdelen tijdens de operatie beschadigen.
  • Ileus. Meestal hebben de darmen na een dikke darmoperatie tijd nodig om weer op gang te komen. In een enkel geval komen de darmen helemaal niet op gang. Bij ileus is de doorgang in de darm afgesloten of staan de darmen stil en kan de ontlasting het lichaam niet verlaten. Verder onderzoek is dan nodig.
  • Beschadiging of perforatie van nabijgelegen organen. Als de arts tijdens de dikke darmoperatie andere organen raakt met zijn instrumenten kunnen deze beschadigen.

Herstel na een dikke darmoperatie

Na de dikke darmoperatie ga je naar een uitslaapkamer. Als je wakker bent uit de narcose kun je naar de afdeling. Vaak heb je na de dikke darmoperatie een aantal slangen in je lichaam, zoals een infuus, een blaaskatheter of een slangetje in de rug voor pijnbestrijding. Deze worden binnen één tot vier dagen na de dikke darm operatie verwijderd, afhankelijk van hoe snel je herstelt.

Je mag al snel na de dikke darmoperatie weer drinken en licht voedsel eten. Het helpt om snel na de operatie uit bed te komen en voorzichtig te bewegen. Hierdoor stimuleer je de darmen, bloedsomloop en ademhaling.

Meestal mag je binnen tien tot veertien dagen na de dikke darmoperatie naar huis. De meeste mensen hebben daarna nog thuishulp. Je zult een aantal keer moeten terugkomen in het ziekenhuis voor controle en eventueel om de resultaten van het weefselonderzoek te bespreken. De meeste patiënten pakken hun normale bezigheden en werk weer op binnen enkele weken tot maanden.

Goedgekeurd door: T. van der Beek, arts