CTA arrow

Wat is een colonoscopie?

Een colonoscopie is een inwendig kijkonderzoek waarbij de dikke darm bekeken wordt. Tijdens de colonoscopie kan de arts verschillende ingrepen uitvoeren, bijvoorbeeld het verwijderen van een poliep of een stukje weefsel wegnemen voor verder onderzoek. In een laboratorium wordt de aard van het weefsel of de poliep onderzocht. Deze ingrepen zijn vrijwel pijnloos. Wel is er een kleine kans op complicaties.

Wanneer wordt er een coloscopie gedaan?

Een colonoscopie wordt gedaan bij:

  • Patiënten met erfelijke aanleg voor darmkanker (bijvoorbeeld het Lynch syndroom).
  • Mensen met ontzettend veel poliepen in de darmen (bijvoorbeeld FAP). 
  • Het vermoeden van een darmaandoening, zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. De coloscopie kan dan helpen bij het stellen van de diagnose. Als blijkt dat je één van beide aandoeningen hebt, krijg je later nog regelmatig een endoscopie van de darmen ter controle. Bij (verdenking van) de ziekte van Crohn bekijkt de arts naast de dikke darm ook nog het laatste stukje van de dunne darm, omdat deze ziekte zich vaak in het laatste deel van de dunne darm bevindt.
  • Het vermoeden van een darmafwijking, gezwel, of poliepen in je darmen hebt, kan de huisarts je naar het ziekenhuis doorverwijzen voor een colonoscopie.  

Voorbereiding op colonoscopie

De voorbereiding bestaat uit het schoonmaken van de darmen (door te laxeren) en een verdoving. 

Laxeren voor een coloscopie

Voor een coloscopie moeten je darmen volledig schoon zijn. Daarom moet je de dag vóór het onderzoek laxeren. Dat betekent dat je de dag voor het darmonderzoek alleen maar mag drinken (Meestal mag je alleen water, thee, bouillon en limonade zonder koolzuur) en sterke laxeermiddelen moet nemen. In het ziekenhuis of via de huisarts krijg je hiervoor een recept. Meestal zijn dit zakjes poeder die je moet oplossen in water. Hiervan moet je vervolgens een aantal liter drinken. Hoeveel precies is afhankelijk van het merk, lees daarom voorafgaand goed de bijsluiter door. De speciale laxeervloeistof veroorzaakt (heftige) diarree en begint meestal na één uur te werken en kan tot vier uur aanhouden. Zorg er daarom voor dat er steeds een toilet binnen bereik is. Als de ontlasting waterdun en helder is, ben je voldoende ‘schoon’.

Verdoving bij colonoscopie

Voor een coloscopie kun je in de meeste ziekenhuizen een roesje krijgen. Hierdoor maak je het onderzoek minder bewust mee. In enkele gevallen, bijvoorbeeld als het gaat om kleine kinderen, wordt je onder narcose gebracht. Hier gaat echter niet de voorkeur naar uit, omdat een echte narcose meestal niet echt nodig is.  

Tijdens de colonoscopie

Een verpleegkundige of medisch assistente neemt eerst met je een checklist door en meet dan de bloeddruk, hartslag en het zuurstofgehalte in het bloed. Daarna mag je je van onderen uitkleden en op de onderzoeksbank gaan liggen. Vervolgens krijg je een infuusnaald ingebracht waarmee het roesje kan worden toegediend. Tijdens het onderzoek lig je op je linkerzij. De arts smeert eerst de endoscoop (slang) en de anus in met glijmiddel en schuift de slang vervolgens naar binnen. Dit kan een drukkend of krampend gevoel geven in je buik. Via de endoscoop wordt lucht of koolzuurgas in je darm geblazen zodat deze zich ontplooit. Dit kan voor winderigheid en buikkrampen zorgen tijdens het onderzoek. Ook kan de assistente soms op je buik drukken, zodat de endoscoop beter door de darm kan. De arts brengt de endoscoop eerst helemaal in tot de dunne darm en trekt deze dan langzaam terug. Bij het terugtrekken worden de binnenkant van de darm en het slijmvlies zorgvuldig bekeken. De arts kijkt dan of je bijvoorbeeld zweertjes, ontstekingen, bloedingen, vernauwingen, uitstulpingen van de darmwand (divertikels), poliepen of gezwellen hebt. Bij eventuele slijmvliesafwijkingen kunnen kleine hapjes (biopten) uit het slijmvlies genomen worden om verder te onderzoeken. Ook poliepen (woekeringen van het slijmvlies van de dikke darm) kunnen vaak direct worden verwijderd. Dit is belangrijk omdat een poliep soms kan uitgroeien tot darmkanker. Het verwijderen van de poliepen is niet pijnlijk.

Een colonoscopie onderzoek duurt gemiddeld ongeveer een half uur.  

Na de colonoscopie

Wanneer je bent bijgekomen van het roesje, mag je weer wat eten en naar huis. Meestal is dat ongeveer één tot twee uur na de colonoscopie. Houd er rekening mee dat je niet zelfstandig aan het verkeer mag deelnemen wanneer je een roesje hebt gekregen. Het is dus belangrijk dat je van te voren vervoer regelt van en naar het ziekenhuis.

Pijn en risico’s darmonderzoek

Een colonoscopie wordt door sommige mensen als vervelend ervaren. Vooral het inbrengen via de anus en het opschuiven van de colonoscoop door de darmen, vinden mensen meestal vervelend. Als je een roesje hebt gekregen, zul je weinig van het onderzoek merken. Na het inwendige darmonderzoek kun je enige tijd last hebben van buikpijn, darmkrampen, winderigheid of een opgeblazen gevoel. Dit wordt meestal veroorzaakt door de lucht die tijdens de coloscopie in de darm wordt geblazen. Soms ontstaan er complicaties. Bij twee op de duizend inwendige darmonderzoeken ontstaan de volgende complicaties:

  • Een bloeding. Dit is de meest voorkomende complicatie. De bloeding kan direct na het inwendig onderzoek optreden of in de loop van de week na het onderzoek. Bloedingen die tijdens het onderzoek ontstaan, kunnen vaak direct gestopt worden door de arts. Bloedingen die later ontstaan, worden over het algemeen gestopt met een nieuwe coloscopie.
  • Darmperforatie (gaatje in de darm). Dit komt gelukkig zelden voor, maar er is vaak wel een spoedoperatie voor nodig. Ontlasting kan namelijk via het gaatje in de buikholte komen en een buikvliesontsteking veroorzaken, wat een zeer ernstige complicatie is.  

Uitslag colonoscopie

Indien er geen biopten zijn weggenomen, kan de arts de uitslag van het onderzoek meteen met je bespreken. Wanneer er wel biopten zijn weggehaald voor verder onderzoek in het laboratorium, dan zal de uitslag wat langer duren. Dit is meestal minimaal een week later. De huisarts zal deze dan met je bespreken.

Betrouwbaarheid colonoscopie

Als er geen ‘verdachte’ weefsels zijn aangetroffen tijdens het inwendig darmonderzoek, wil dat niet met honderd procent zekerheid zeggen dat je geen darmaandoening hebt. Er bestaat namelijk altijd een (zeer) kleine kans dat afwijkingen over het hoofd zijn gezien, doordat de darm bijvoorbeeld niet helemaal schoon was tijdens het onderzoek.

Goedgekeurd door: Deze tekst is goedgekeurd door de Maag Lever Darm Stichting.

Wist je dat?

Een arts die een coloscopie uitvoert

Schone darmen essentieel zijn voor het zorgvuldig kunnen uitvoeren van een coloscopie – een inwendig darmonderzoek? Voedingsrestanten in de darm kunnen er namelijk voor zorgen dat afwijkingen worden gemist en het onderzoek moeilijker is voor de endoscopist. En dus ook langer duurt. Soms mislukt het darmonderzoek zelfs, als de darmen niet schoon genoeg zijn.

In het dossier Voorbereiding Coloscopie lees je hoe je je darmen moet reinigen met laxeermiddel en een speciaal dieet. Per laxeermiddel vind je een handig gebruiks- en innameschema!

Wist je dat?

Er dit jaar ongeveer 74.000 coloscopieën zullen worden gedaan? Heb jij een darmonderzoek gehad, maar twijfel je over de behandelmethoden die je arts voorstelt aan de hand van dit onderzoek? Vraag dan gerust om een second opinion. De Zorgbemiddelaars van Zilveren Kruis kunnen je hierbij helpen. Zij regelen een second opinion bij Best Doctors, een netwerk van de beste medische specialisten wereldwijd.

Neem contact op met de Zorgbemiddelaar voor een second opinion via Best Doctors! 

Advertisement