Laparoscopisch herstel van een hernia

Hoe ontstaat een hernia?

Mannen, vrouwen en kinderen van alle leeftijden kunnen een hernia krijgen. Een hernia is een zwakke plek of scheur in de buikwand. Dit wordt ook wel een ingewandsbreuk genoemd. Hoe ontstaat een hernia? Een hernia kan aangeboren zijn, maar kan ook in het latere leven optreden, o.a. door slijtage en overbelasting. Een aangeboren hernia is het resultaat van een zwakke plek in de buikwand die reeds bij de geboorte aanwezig is. Na verloop van tijd of door zware lichamelijke inspanning kan een hernia erger of groter worden.

De ontdekking van een bult

Het is vaak goed te merken als u een hernia heeft; een bult onder uw huid, pijn als u iets optilt, pijn als u hoest of een gevoel van een spanning tijdens het urineren of tijdens de stoelgang. De pijn kan stekend aanvoelen en plotseling opkomen. In sommige gevallen voelt het aan als een doffe pijn. De pijn kan tegen het einde van de dag of na een lange tijd staan erger worden.

Naar de dokter

Als u vermoedt dat u een hernia heeft, moet u zo spoedig mogelijk contact opnemen met uw arts. Uw arts bespreekt met u of u een operatie moet ondergaan voor herstel van uw hernia.

Uw actieve leven hervatten

De kleine snedes van de laparoscopische ingreep genezen snel. Waarschijnlijk bent u na ongeveer een week van uw pijn af.

Het verhaal achter de hernia

Neem een fietsband in gedachten. De verschillende weefsellagen die de buik omgeven (de buikwand) is de buitenzijde van de band. Het buikvlies (het peritoneum) is de binnenband. De darmen en de overige vitale organen die zich in de buik bevinden zijn de lucht in de binnenband. Meestal is de buikwand stevig genoeg om de organen op hun plaats te houden. Als de buikwand zwak wordt, kan een hernia ontstaan, oftewel een uitstulping van de binnenband.

Hoe hernia's zich vormen

De buikwand bevat een zwakke plek of een scheur
De buikwand kan een zwakke plek of een scheur bevatten. Een gedeelte van de darmen of vetweefsel kan tegen het buikvlies aanduwen. Dit vormt een uitstulping in de buikwand. Op dit moment verkeert u nog niet in direct gevaar. Het kan zelfs zijn dat er nog geen bult zichtbaar is. Wel kunt u een branderig of tintelend gevoel hebben.

De darm duwt zich in de uitstulping van de buikwand
Als de darm zich in de uitstulping van de buikwand duwt, kan uitwendig een bobbel zichtbaar zijn. Soms wordt de bobbel platter als u gaat liggen of als u ertegen duwt. U heeft dan een reponeerbare hernia. U verkeert niet in direct levensgevaar, maar de hernia zal wel hersteld moeten worden.

De darm komt klem te zitten
Als uw darm klem komt te zitten zult u de bult niet meer plat kunnen duwen. Dit is een beklemde breuk. Deze is vaak pijnlijk. Direct opereren is noodzakelijk.

De darm komt bekneld te zitten
Als de darm beknelt komt te zitten, heeft de darm geen bloedtoevoer meer en sterft af. Een bekneld stukje darm kan ook de stoelgang blokkeren. Dit kan hevige pijn veroorzaken. Acute operatie is noodzakelijk om de blokkering op te heffen en de hernia te herstellen.

Mogelijke zwakte = mogelijke hernia

De buikwand bevat gebieden waar mogelijke zwakte kan optreden. Natuurlijke ruimtes en dun weefsel, zoals de navel en de lies, vallen hieronder. Hernia's kunnen op deze en op andere plaatsen ontstaan door ouderdom, verwondingen, een oude snede, of een zwakke plek die reeds bij de geboorte aanwezig was.

Het probleem begint

Net zoals een bult zich kan vormen in een versleten autoband, kan een hernia zich vormen in een zwakke plek in de buikwand. De zwakke plek, een uitstulping in de buikwand (zichtbaar als een bobbel) kan zich vullen met vet of een stuk darm. Dit veroorzaakt vaak enige pijn. Hernia's kunnen ontstaan rond de navel, in de lies of in een oude snede in de buik. Onmiddellijk opereren wordt vaak geadviseerd omdat hernia's niet uit zichzelf weggaan. Als de darm klem komt te zitten in de hernia kunnen serieuze darmproblemen en spijsverterings-problemen ontstaan.

Waar kunnen hernia's voorkomen?

1. Een littekenbreuk
Deze ontstaat in het littekenweefsel van een eerdere buikoperatie. Het maakt niet uit waar deze operatie in de buik heeft plaatsgevonden. Een littekenbreuk kan meestal goed met een kijkoperatie worden hersteld.

2. Een navelbreuk
Een navelbreuk ontstaat in de navel. Een navelbreuk kan middels laparoscopie worden hersteld.

3. Een liesbreuk
Een liesbreuk ontstaat in de liesstreek. Een liesbreuk kan vaak middels laparoscopie hersteld worden.

4. & 5. Een femorale breuk
Een femorale breuk ontstaat hoog in de dij, net onder de liesstreek. Femorale hernia's kunnen vaak hersteld worden middels laparoscopie.

Een terugkerende hernia

Een terugkerende hernia ontstaat op de plek waar u eerder een hernia heeft gehad. Deze hernia kan vaak hersteld worden middels laparoscopie.

Bilaterale hernia

Een bilaterale hernia komt voor aan zowel de linker als de rechter zijde en kan vaak middels laparoscopie worden hersteld.

Laparoscopisch herstel van een hernia

Laparoscopische chirurgie wordt uitgevoerd met een laparoscoop. Een laparoscoop is een kleine telescopische buis die is verbonden met een camera. Hierdoor kan de chirurg de hernia van heel dichtbij bekijken. De operatie duurt gemiddeld één tot twee uur en meestal kunt u dezelfde dag weer naar huis. Omdat er geen grote snedes worden gemaakt, is het herstel na een laparoscopische operatie vaak sneller en minder pijnlijk dan na een open operatie. Er zijn twee typen laparoscopisch hernia herstel. Uw arts zal beslissen welke soort operatie het beste voor u is.

De beste benadering kiezen

De chirurg kan kiezen uit verschillende laparoscopische operaties. Bij de extraperitoneale benadering worden de laparoscoop en andere instrumenten onder de huid maar buiten het peritoneum ingebracht.

Bij de transabdominale benadering worden de instrumenten in de buikholte ingebracht. De chirurg zal kiezen welke benadering voor u het beste is.

Tijdens de operatie

Voor de operatie krijgt u een algemene of een plaatselijke verdoving, zodat u tijdens de operatie pijnvrij bent. Het aantal snedes dat in de buik wordt gemaakt, varieert per type operatie. De laparoscopische instrumenten en de andere instrumenten worden door de snedes naar binnen gebracht.

Het zicht in de buik

CO2-gas wordt via de snede in de buurt van de navel in de buik gespoten. Door het gas zwelt uw buik op, zodat de chirurg zijn werk goed kan uitvoeren. Daarna wordt de laparoscoop via dezelfde snede naar binnen gebracht. De hele kleine videocamera zendt duidelijke beelden naar een monitor.
Een lichtstraal schijnt in de buik, waardoor de chirurg de hernia goed kan zien. Kleine knip- en nietapparaatjes worden dan via de overige snedes in de buik gebracht.

Voor en na een hernia herstel

U weet inmiddels dat u een hernia heeft. U en uw arts bespreken hoe deze hernia hersteld kan worden. Uw arts zal de risico's en complicaties van een laparoscopische operatie met u bespreken. Meestal wordt deze ingreep poliklinisch uitgevoerd. Dit betekent dat u binnen enkele uren na de operatie weer naar huis mag. Als u thuis bent, kunt u langzaam uw dagelijkse routine weer oppakken. Aarzel niet om alles wat u wilt weten over uw operatie en uw herstel, aan uw arts te vragen.

Voorbereiden op de operatie

Uw arts bekijkt uw medische voorgeschiedenis en verricht een lichamelijk onderzoek bij u. Soms wordt nog een aantal andere onderzoeken bij u afgenomen. Uw arts of de anesthesioloog bespreekt met u welke verdoving u tijdens de operatie krijgt.

Voor de operatie

Onderzoeken
Het kan zijn dat er bloed wordt afgenomen, een ECG wordt verricht en een longfoto wordt gemaakt. Deze onderzoeken tonen dan of uw hart en uw longen gezond genoeg zijn voor de operatie.

Medicijnen
Sommige medicijnen, zoals aspirine, ibuprofen of kruidengeneesmiddelen, mag u voor de operatie niet gebruiken.

Roken
Stop met roken om druk op de hernia door een rokershoestje te voorkomen. Stoppen met roken bevordert ook de bloedcirculatie wat weer goed is voor de genezing.

Vermijd zwaar tillen
Vermijdt druk op de hernia. Til geen zware voorwerpen op voor de operatie.

Uw herstel
Na de operatie kunt u medicijnen krijgen die uw ongemak verlichten. U heeft pleisters over de snedes. Ook kunt u een infuus in uw arm krijgen, dat enkele uren na de operatie vloeistoffen in uw lichaam inbrengt. In de meeste gevallen kunt u naar huis zodra u kunt eten, drinken, plassen en lopen. Overleg met uw arts hoe u uw dagelijkse activiteiten moet beperken voor een snel herstel.

Weer thuis

Na uw operatie kunt u zwellingen, blauwe plekken of gevoelige plekken rond de snedes hebben. U kunt een opgeblazen gevoel hebben, u kunt last hebben van constipatie en u kunt zich vermoeider voelen dan gebruikelijk. Deze gevoelens zullen na verloop van tijd verdwijnen. Voor een voorspoedig herstel kunt u het beste de volgende richtlijnen aanhouden:

Douchen / Baden
vraag uw arts wanneer u weer mag douchen, in bad mag gaan of de plaatsen rond de snedes mag wassen.

Voorwerpen optillen
til de eerste week na de operatie alleen lichte en makkelijk hanteerbare voorwerpen op. Houdt hierbij u rug recht. Laat uw benen het meeste tilwerk verrichten.

Sex
u kunt weer vrijen, zodra dit niet pijnlijk aanvoelt. Uw arts kan u vertellen, hoe lang u na de operatie hiermee moet wachten.

Medicijnen
de plaatsen rond de snedes zullen vlak na de operatie gevoelig zijn. Uw arts kan u pijnstillers voor thuis voorschrijven.

Autorijden
één tot twee dagen na de operatie mag u niet autorijden. Zolang u pijnstillers gebruikt, mag u niet autorijden.

Oefeningen
lichte oefeningen kunnen de bloedcirculatie bevorderen. Ga dus zoveel als mogelijk is wandelen. Ook traplopen mag, zolang u maar rustig tree voor tree de trap oploopt.

Dieet
zodra u thuis bent, moet u een gezond vezelrijk dieet gaan volgen. Daarnaast moet u veel drinken. Indien nodig, overleg met uw arts over het gebruik van een laxeermiddel of vezels.

Werken
als u op kantoor werkt, kunt u binnen enkele dagen uw werkzaamheden hervatten. Als u lichamelijk werk verricht, kunt u na ongeveer 2 weken uw werkzaamheden hervatten. Vraag uw arts om advies.

Controle afspraken
uw arts zal ongeveer een week na de operatie een controle afspraak plannen. Tijdens deze afspraak controleert uw arts hoe goed u geneest. Uw hechtingen of nietjes kunnen verwijderd worden en het verband kan worden vervangen. Ook zal een nieuwe controle afspraak worden afgesproken.

Bron: Nederlandse Vereniging voor Endoscopische Chirurgie