Heupprothese plaatsen (Nieuwe heup plaatsen)

Naar het overzicht van behandelingen

Wat is een heupprothese?

Bij het plaatsen van een heupprothese wordt het heupgewricht vervangen door een kunstgewricht. Dit wordt meestal gedaan wanneer het kraakbeen versleten is en het heupbot niet meer soepel in de in de kom van het bekken draait. Hierdoor wordt bewegen moeilijker en pijnlijk. Er zijn verschillende soorten heupprothesen. In overleg met de orthopedisch chirurg bepaal je welk materiaal en welke vorm het beste voor jou is. 

Problemen ontstaan meestal door slijtage (in medische termen heet dit artrose). De oorzaak van slijtage is meestal de natuurlijke veroudering, soms speelt ook een aandoening zoals reuma een rol. Een versleten heup veroorzaakt een knagende pijn in de lies, in de bilstreek of in het bovenbeen. De heup voelt stijf aan, vooral bij het opstaan uit bed of stoel, bij het instappen in een auto en bij traplopen. 

Hoe kun je je voorbereiden op een totale heupprothese?

Om je optimaal voor te bereiden op het plaatsen van een nieuwe heup, kun je rekening houden met onderstaande zaken.

Voor de operatie ga je langs bij het spreekuur van de anesthesioloog (verdovingsarts). Hier krijg je uitleg over de verdovingen tijdens de operatie en word je gezondheidstoestand besproken. Tijdens het gesprek wordt aangegeven of je eventueel medicijngebruik kan voortzetten.

Om de behandeling zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk rekening te houden met de volgende zaken:

  • Hulpmiddelen in huis. Zorg dat je hulpmiddelen in huis hebt die je na het plaatsen van de heupprothese nodig kunt hebben. Denk hierbij aan:
    • Rollater/ looprek.
    • Elleboogkrukken.
    • Lange schoenlepel.
    • Sokaantrekker.
    • Een instrument/grijpertje om dingen van de grond te rapen (u mag niet bukken na de operatie).
    • Een toiletverhoger en toiletbeugels.
    • Deze zaken zijn verkrijgbaar bij de thuiszorgwinkel. De krukken neem je mee naar het ziekenhuis.
  • Neem goede instappers (schoenen) mee naar het ziekenhuis. Stevige pantoffels zijn ook goed.

Hoe gaat het plaatsen van een heupprothese in zijn werk?

Je krijgt een nieuwe heup, maar wilt nog eens even nalezen wat hier allemaal bij komt kijken? Dat kan hieronder. Stap voor stap nemen we de procedure van het plaatsen van een heupprothese met je door. 

Je neemt plaats op de behandeltafel, waar je antibiotica via een infuus krijgt toegediend om infecties te voorkomen. Ook sluit de arts je aan op de bewakingsapparatuur. Hiermee kan hij tijdens de operatie de bloeddruk, hartfunctie en ademhaling controleren. Vervolgens word je verdoofd en kan de operatie beginnen. Er kan een algehele narcose of een plaatselijke verdoving worden gedaan (ruggenprik). Wanneer de verdoving is ingewerkt krijg je een slang in de blaas via de urine weg, dit heet ook wel een katheter. De katheter zorgt ervoor dat  je ondanks de verdoving urine kunt blijven afvoeren. De arts begint met een snee van ongeveer twintig centimeter aan de zijkant van de heup. Dan verwijdert hij de heupkom en vervangt deze door een metalen pin met kop. De operatiewond wordt weer gesloten nadat gecontroleerd is of beide nieuw geplaatste delen goed op elkaar aansluiten.

Duur van de behandeling

De operatie duurt één tot anderhalf uur.

Na de heupprothese

Na de operatie waarbij de heupprothese is geplaatst, lig je nog enige tijd in de uitslaapkamer. Verpleegkundigen houden hier je hartslag en bloeddruk in de gaten. Vaak wordt je in een specifieke houding (halfzittend op rug) gelegd. Je houdt het infuus dan ook nog een tijdje in de arm. Hiermee wordt vocht en antibiotica toegediend, en indien nodig ook andere medicijnen. De kans is groot dat je ook nog een katheter in de blaas hebt om urine af te voeren. Zodra je goed wakker bent word je overgebracht naar de verpleegafdeling. Hier helpen verpleegkundigen je met de dagelijkse verzorging. Op de eerste dag na de operatie begin je al met oefeningen met een fysiotherapeut om de spieren weer sterker te maken. Als je weer goed voor jezelf kunt zorgen (gemiddeld na vijf tot zeven dagen) mag je weer naar huis.

Na de operatie en een tijd na ontslag krijgt u antistollingsmedicatie, dit om trombose te voorkomen.

Herstelduur

Na zes weken kun je veel van de dagelijkse bezigheden weer oppakken. Houd er rekening mee dat de heup de eerste zes maanden na het onderzoek nog kwetsbaar is.

Leefregels/adviezen voor thuis

Wanneer je na het plaatsen van een heupprothese thuiskomt, heb je met een aantal zaken rekening te houden:

  • De eerste drie maanden na de operatie moet je op de rug slapen met de benen naast elkaar.
  • De eerste zes weken na de operatie moet je met krukken of een rollater lopen. Voorkom tijdens het lopen snelle draaibewegingen.
  • De eerste zes weken mag je niet autorijden.
  • Probeer de eerste weken zo min mogelijk te bukken. Probeer gebruik te maken van een grijpertje als je iets van de grond wilt oprapen. Probeer nooit iets op te rapen met gestrekte knieën.
  • Maak tijdens het douchen gebruik van een (tuin)stoel. Ga liever niet in bad, dit in verband met de hoge instap en omdat baden de wond losweekt en het herstel kan vertragen.
  • Bij het aankleden is het handig om te beginnen met het geopereerde been. Bij het uitkleden begin je juist met het niet geopereerde been. Probeer ook gebruik te maken van hulpmiddelen als een sokaantrekker.
  • Plaats een toiletverhoger op het toilet zodat je gemakkelijker kunt opstaan.
  • Draag stevige schoenen om je stabiliteit te vergroten.

Contact opnemen met arts

Neem in het volgende geval altijd contact op met de arts:

  • Bij een infectie. Bijvoorbeeld een steenpuist of een ontstoken kies.
  • Wanneer de wond dik wordt en meer pijn gaat doen.
  • Bij koorts en het gebied rond de wond warm aanvoelt.
  • Als de wond gaat lekken.
  • Wanneer je niet meer op het geopereerde been kunt staan, terwijl dit eerder nog wel kon.

Complicaties/bijwerkingen na plaatsen van heupprothese

Na het plaatsen van een heupprothese bestaat er een kleine kans op de volgende complicaties:

  • Een infectie. Om dit te voorkomen krijg je tijdens de operatie antibiotica toegediend.
  • Luxatie. Dat wil zeggen dat de nieuwe heup uit de kom kan schieten. Vaak is dit gemakkelijk weer te herstellen, maar het is wel erg pijnlijk. Door met oefeningen de spieren aan te sterken wordt de kans op luxatie een stuk kleiner.
  • Trombose. Je krijgt om dit te voorkomen instructies mee van de arts en zult gedurende een bepaalde periode bloedverdunners moeten slikken.
  • De nieuwe heup kan na verloop van tijd loslaten. De kunstheup moet in dit geval vervangen worden. Vaak gebeurt dit pas jaren na de operatie. Overgewicht vergroot de kans op loslating.

 

Goedgekeurd door: P. Schipper, arts