CTA arrow

Laparoscopische dikke darmoperatie

Naar het overzicht van behandelingen

Wat is laparascopische dikke darmoperatie?

Heb je net gehoord dat je moet worden geopereerd om uw dikke darm probleem te behandelen? Zo ja, dan ben je misschien wat ongerust. Er is een operatie waarbij je sneller herstelt dan wanneer je kiest voor traditionele chirurgie namelijk laparoscopie. Deze folder leert je meer over de laparoscopische dikke darm operatie. Ook kun je uit deze folder vernemen waarom een laparoscopische dikke darm operatie voor jou een goede optie van behandeling zou kunnen zijn.

Jouw dikke darm probleem

Je dikke darm is een deel van het spijsverteringskanaal. Een gezonde dikke darm helpt bij de vorming van een stevige ontlasting die later door je lichaam wordt uitgescheiden. Gezwellen of een ontsteking in de dikke darm kunnen problemen veroorzaken. Veel ziekten kunnen worden voorkomen als de dikke darm goed functioneert.

Aanwijzingen en klachten

Je hebt niet altijd klachten van een probleem met de dikke darm. Je arts kan bijvoorbeeld aanwijzingen voor problemen ontdekken tijdens een routine controle. Klachten kunnen bestaan uit: - Bloedingen uit de endeldarm - Pijn in de buik en pijn rondom de anus - Constant veranderingen in de stoelgang zoals waterdunne ontlasting en verstopping / obstipatie - Onverklaarbaar gewichtsverlies - Bloed of pus in de ontlasting of zwarte ontlasting - Vermoeidheidsklachten

Een korte uitleg over laparoscopie

Bij een laparoscopie maakt de chirurg slechts enkele kleine snedes in plaats van één hele grote. Een laparoscoop (een dunne telescoopachtige buis) wordt via één van de snedes in de buik gebracht. Dit geeft de chirurg de mogelijkheid de dikke darm op een monitor te bekijken. Chirurgische instrumenten worden via de overige snedes ingebracht. Tijdens de laparoscopische operatie bedient de chirurg de chirurgische instrumenten via de monitor. Eventueel wordt een grotere snede gemaakt om een gedeelte van de dikke darm te kunnen verwijderen. Hieronder vindt u enkele voordelen voor de laparoscopische benadering: - minder littekens - minder pijn - sneller herstel - korter verblijf in het ziekenhuis - snellere terugkeer naar de normale activiteiten.

Uitleg over de dikke darm

Je dikke darm (ook wel het grote spijsverteringskanaal of de grote darm genoemd) is een gespierde buis die water absorbeert uit de verteerde voeding. Door spiersamentrekkingen wordt de ontlasting uit het lichaam gewerkt. Sommige omstandigheden en ziekten zorgen ervoor dat je dikke darm niet langer juist werkt. Je chirurg zal de details van jouw probleem met je bespreken.

Een gezonde dikke darm

De dunne darm absorbeert de voedingsstoffen uit het verteerde voedsel. De dunne darm gaat over in de dikke darm bij een opening die het coecum wordt genoemd. De dikke darm wordt middels bloedvaten en lymfklieren van zuurstofrijk bloed voorzien. Ook helpen de bloedvaten en lymfklieren bij de strijd tegen kanker. In het colon ascendens worden water, mineralen en sommige voedingsmiddelen uit het verteerde voedsel geabsorbeerd. In het colon transversum wordt de nu nog dunne ontlasting van het verteerde voedsel door sterke spiersamentrekkingen richting het colon descendens geduwd. In het colon descendens wordt water uit de dunne ontlasting geabsorbeerd en wordt de ontlasting dikker. Het sigmoïd colon slaat de ontlasting op en duwt de ontlasting verder naar beneden richting het rectum. In het rectum wordt de ontlasting opgeslagen tot het moment van de stoelgangbeweging. Via de samentrekking van de anusspier wordt de ontlasting naar buiten gewerkt.

Veel voorkomende dikke darm problemen

Veel dikke darm problemen kunnen laparoscopisch worden behandeld. Hieronder vind je een opsomming van enkele veel voorkomende omstandigheden en ziekten die op de dikke darm betrekking hebben. Deze problemen worden vaak m.b.v. een operatie behandeld.

Grote poliepen

Poliepen zijn vergroeiingen van darmweefsel in de binnenwand van de dikke darm. Zij zijn vaak goedaardig van karakter. Echter, als de poliepen groter worden bestaat de kans dat zij maligne (= kwaadaardig) worden. De kans op dikke darm kanker wordt verkleind door de poliep in een zo vroeg mogelijk stadium te verwijderen. In veel gevallen kan de arts de kleine poliepen verwijderen zonder dat daar chirurgie aan te pas hoeft te komen.

Diverticulosis en Diverticulitis

Diverticulosis ontstaan als er kleine plooien aan de rand van de dikke darm wand worden gevormd. Meestal gebeurt dit in het sigmoïd colon. Dit probleem wordt zelden chirurgisch behandeld. Diverticulitis ontstaat als een van deze plooien geïnfecteerd wordt en ontstoken raakt. Dan kan chirurgie nodig zijn. In sommige gevallen springt de knikkervormige plooi open.

Inflammatory Bowel Disease (IBD)

Dit is een omstandigheid die zwelling, ontsteking en pijn in het spijsverteringskanaal veroorzaakt. IBD is vaak beperkt tot de dikke darm. Patiënten met IBD kunnen op de langere termijn een groter risico op dikke darm kanker lopen.

Kanker

Kanker is ongecontroleerde celgroei. Kanker in de dikke darm kan makkelijk via de lymfklieren naar andere delen van het lichaam uitzaaien. Bij vroege behandeling is de kans op uitzaaiing het kleinst. Laparoscopische chirurgie kan in sommige gevallen dikke darm kanker behandelen. Je arts zal deze behandelingsoptie met je bespreken.

Evaluatie van de onderzoeken en het stellen van de diagnose van jouw dikke darmprobleem

Je arts wil er samen met jou achterkomen wat jouw dikke darm probleem is. Dit begint vaak met het onderzoeken van je voorgeschiedenis. Daarna krijg je een lichamelijk onderzoek. Ook kan het zijn dat er enkele diagnostische testen worden afgenomen.

Voorgeschiedenis

Je voorgeschiedenis kan aanwijzingen opleveren wat betreft jouw dikke darm probleem. Welke symptomen heb je gehad? Hoe lang geleden heb je ze ontdekt? Heeft een ander familielid dikke darm problemen? Welke soorten voeding eet je? Help je arts om het antwoord op deze en andere vragen te vinden. Ze kunnen een goed startpunt zijn om erachter te komen wat de oorzaken zijn van jouw probleem.

Lichamelijk onderzoek

Je arts zal een lichamelijk onderzoek bij je afnemen. Je bloeddruk zal worden gemeten en de conditie van je vitale organen zal worden onderzocht. Ook zal je buik worden onderzocht. Tijdens dit onderzoek zal je dokter je buik controleren op gevoelige of geïnfecteerde gebieden. Het kan zijn dat je ook een rectaal onderzoek krijgt. Dit is een simpele test, waarbij je arts een gehandschoende vinger in je rectum duwt. De test duurt minder dan een minuut. In veel gevallen kan je arts voelen of er vergroeiingen of andere problemen in je rectum aanwezig zijn.

Diagnostische testen

Diagnostische testen kunnen het vermoeden van een bepaald probleem van de dikke darm bevestigen. Deze testen beginnen meestal met laboratorium onderzoeken, zoals een bloed onderzoek of onderzoek van de ontlasting. Afhankelijk van de uitkomst kunnen meer testen uitgevoerd worden b.v. je dikke darm van binnen bekijken.

Een beeld van je dikke darm

Een bariumklysma is een test die kan worden gedaan om bevestiging van uw dikke darm probleem te krijgen. Deze test kan helpen om de diagnose van je probleem te stellen en een plan van behandeling op te stellen. Tijdens het bariumklysma wordt je dikke darm gevuld met een contrastvloeistof en soms ook lucht. Daarna worden er röntgenfoto’s genomen. Het resultaat is een foto van je gehele dikke darm. Voordat deze test wordt afgenomen, moet je dikke darm schoon zijn. Je arts zal je uitleggen hoe je dit moet doen. Het kan ook zijn dat er een CT-scan wordt gemaakt. Bij deze test worden röntgenstralen en een computer gebruikt om een gedetailleerde foto van uw dikke darm te maken.

Een kijkje in je dikke darm

Endoscopische testen geven je arts de gelegenheid om uw dikke darm van binnenuit te bekijken. Deze testen worden uitgevoerd met behulp van een endoscoop. Deze dunne, flexibele verlichte buis wordt via het rectum in de dikke darm ingebracht. Bij een sigmoidoscopie wordt het laagste deel van de dikke darm bekeken. Bij colonoscopie wordt de gehele dikke darm bekeken. Tijdens deze laatste procedure kun je medicijnen krijgen die je helpen te ontspannen. Gedurende beide testen kan een klein stukje darmweefsel worden verwijderd. Dit wordt een biopsie genoemd. Dit stukje weefsel wordt bestudeerd in het laboratorium en helpt bij het stellen van de diagnose van jouw dikke darm probleem.

Voorbereiden op de operatie

Na bespreking van de diagnose van jouw dikke darm probleem kunnen jij en je arts besluiten dat een laparoscopische operatie geschikt is voor de behandeling van jouw probleem. Nu is de tijd aangebroken om je voor te bereiden op de operatie. Hoe goed je jezelf voorbereidt op de operatie kan van invloed zijn op het succes van de operatie. Zorg ervoor dat je alle instructies die je arts je opgeeft goed begrijpt. Als je onzeker bent of twijfelt over sommige instructies moet je dit aangeven.

Enkele weken voor de operatie

Je kunt zelf diverse maatregelen nemen om de operatie en het herstel soepeler te laten verlopen. Drink een paar weken vóór de operatie meer water dan gebruikelijk. Probeer ook meer lichamelijke inspanningen te verrichten. Elke dag een korte wandeling verbetert de conditie van je hart en longen. Enkele andere methoden om je voor te bereiden zijn:

  • Stoppen met roken. Roken veroorzaakt extra risico’s voor zowel de operatie als het herstel. Rokers worden gevraagd te stoppen.
  • Stop met het gebruik van bloedverdunners. Je arts zal aangeven vanaf wanneer je moet stoppen met het gebruik van aspirines of andere bloedverdunners. Ook ibuprofen en acetaminophen (paracetamol) mag je niet gebruiken.
  • Vlak voor de operatie zal je dokter je lichamelijke toestand nogmaals controleren. Dit wordt gedaan om de conditie van je hart en longen te bepalen.

Enkele dagen voor de operatie

Je arts geeft je instructies om je darmen voor te bereiden op de operatie. Hiermee wordt je dikke darm schoongemaakt. In sommige gevallen begin je 3 dagen voor de operatie met de voorbereiding. In andere gevallen begin je pas 24 uur voor de operatie met de voorbereiding. Volg alle instructies goed op! Het is mogelijk dat je operatie niet doorgaat als je niet alle aanwijzingen van de arts goed heeft opgevolgd. Hieronder vind je enkele maatregelen die je voor de operatie kunt nemen.

  • Schakel over op een vloeibaar dieet. Vlak voor de operatie stop je met het nuttigen van vast voedsel. Je mag wel bouillon, gelatine, heldere vruchtensappen (geen vruchtvlees), en koffie. Probeer ook veel water te drinken. De avond voor de operatie mag je na 0.00 uur helemaal niets meer eten of drinken. Dus ook geen water, kauwgum of pepermuntjes meer!
  • Gebruik een laxeermiddel. Een aantal dagen voor de operatie zal je gevraagd worden een laxeermiddel te gebruiken. Het laxeermiddel zorgt ervoor dat je de ontlasting in je dikke darm kwijtraakt. Volg alle instructies die je arts je geeft goed op.
  • Volg de instructies op wat betreft medicatie. Je arts zal je, enkele dagen voor de operatie, vragen te stoppen met het gebruik van bepaalde medicijnen. Soms krijg je ook antibiotica voorgeschreven om het risico van infectie te reduceren. Als je op de dag van de operatie medicijnen moet innemen gebruik dan slechts een heel klein beetje water.

De laparoscopische operatie

Ondanks dat er tijdens een laparoscopische operatie slechts kleine snedes worden gemaakt, blijft het toch een grote operatie. Vergeet niet: ook al wordt er gestart met een laparoscopische operatie, je arts kan besluiten verder te opereren via een grotere snede.

Je operatie

Allereerst zul je worden verdoofd door middel van anesthetische middelen (medicijnen die je laten ‘slapen’). Dan wordt er CO2-gas in je buik geblazen. Dit onschadelijke gas scheidt de buikwand van de interne organen, zodat er voor de arts voldoende ruimte in de buik ontstaat om de operatie uit te voeren. Nu maakt de chirurg 3 tot 6 kleine snedes. Dunne buizen, canules genoemd, worden in deze snedes ingebracht. Deze canules verschaffen de chirurgische instrumenten toegang tot het lichaam. De laparoscoop gaat via een van de canules het lichaam in. De chirurgische instrumenten gaan via de overige canules het lichaam in. Je arts bedient kijkend op een videoscherm de laparoscopische instrumenten door het lichaam. Het gedeelte van de dikke darm dat problemen veroorzaakt wordt verwijderd. Het kan zijn dat een van de snedes groter moet worden gemaakt om het gedeelte van de dikke darm te verwijderen. Bij de meeste operaties worden de twee ontstane uiteinden van de dikke darm weer aan elkaar bevestigd. Dit wordt een anastomose genoemd. Als de operatie klaar is, word je naar de uitslaapkamer gebracht om te herstellen van de operatie, waarna je naar de verpleegafdeling gaat.

De meest toegepaste laparoscopische operaties

Laparoscopische chirurgie kan worden gebruikt voor een aantal operaties waarbij de dikke darm wordt verwijderd. Bij elk van deze operaties wordt een gedeelte van de dikke darm verwijderd en de twee uiteinden met elkaar verbonden.

1. Verwijdering van een segment Een kort gedeelte van de dikke darm (ascendens, transversum of descendens) wordt verwijderd.

2. Rechter hemicolectomie Gedeeltes van de ascendens dikke darm en het transversum dikke darm worden verwijderd. Daarna wordt de dikke darm verbonden met de dunne darm.

3. Linker hemicolectomie Gedeeltes van de descendens dikke darm en het sigmoïd worden verwijderd. Een gedeelte van het transversum colon wordt ook verwijderd.

4. Sigmoïd colectomie Het sigmoïd wordt verwijderd. De descendens dikke darm wordt met het rectum verbonden.

Colostomie operatie

Bij een colostomie operatie wordt een segment van de dikke darm verwijderd. De ontlasting wordt via een stoma (een opening in de huid) uitgescheiden. Als je een tijdelijke colostomie operatie heeft ondergaan tijdens een eerdere operatie, kan laparoscopie worden toegepast om je dikke darm weer te verbinden.

Je herstel in het ziekenhuis

Na je laparoscopische dikke darm operatie kan het nodig zijn dat je een aantal dagen in het ziekenhuis doorbrengt om te herstellen. Je zult er versteld van zijn hoe snel je weer op de been bent en rond kan lopen. Het is goed voor je gezondheid om zo snel mogelijk uit bed te komen en weer rond te lopen. Het zorgt voor een sneller herstel en reduceert de kans op sommige complicaties.

Als je wakker wordt

Je wordt wakker op de operatiekamer of uitslaapkamer. Terwijl je daar ligt, worden je bloeddruk, je ademhaling en andere vitale organen met behulp van een monitor in de gaten gehouden. Misschien heb je ook een katheter om je blaas te legen. Via een infuus worden vloeistoffen en medicatie ingebracht. Een verpleegkundige of een arts zijn aanwezig en kunnen je helpen je pijn te verzachten. Het kan zijn dat er een nasale maagslang is ingebracht. Dit is een smalle buis die van je neus naar je maag loopt. Deze buis zorgt ervoor dat de maag leeg blijft. In veel gevallen wordt deze slang zeer snel na de operatie verwijderd.

Tijdens je herstel

Zodra je stabiel bent, word je overgebracht naar de verpleegafdeling. Je familie en je vrienden kunnen je hier bezoeken. Het kan zijn dat je een spirometer krijgt. Dit is een apparaat dat je helpt dieper adem te halen of om ademhalingsoefeningen tijdens je verblijf in het ziekenhuis te kunnen doen. Aan het begin zul je voeding via je infuus toegediend krijgen. Zodra je dikke darm is hersteld, krijg je vloeibare voeding toegediend. Vaak is dit al de eerste dag na de operatie. Daarna mag je langzaam aan weer overgaan tot het eten van vast voedsel.

Actiever worden

Uit bed komen en rondlopen zorgt voor sneller herstel. Aangezien je kleine snedes hebt en er geen spieren zijn doorgesneden moet actief zijn niet zo moeilijk zijn. Een simpele wandeling zeer vlak na de operatie bevordert de doorstroming en voorkomt de vorming van bloedproppen. Een wandeling maken helpt ook de stoelgang op gang te brengen. Ook je longen hebben baat bij activiteit. De verdovingsmiddelen zorgen er soms voor dat er vocht ophoopt in de longen. Een wandeling voorkomt dit.

Als je een stoma hebt gekregen

Bij sommige dikke darm operaties krijg je een stoma. Een stoma heeft direct na de operatie zorg nodig. Je zult hierbij worden geholpen door een stomaverpleegkundige. Samen met haar zul je stap voor stap leren hoe je je stoma moet verzorgen. Zij zal je ook informeren over lotgenotengroepen en andere lokale instanties die je kunnen helpen met de aanpassing aan deze verandering in je dagelijks leven.

Thuis verder herstellen

Als je weer thuis bent, moet je de eerste twee weken rustig aan doen. Je lichaam is druk bezig met het herstel, ondanks dat de snedes niet zo groot zijn. Je hebt misschien niet zoveel pijn, maar je dikke darm heeft zojuist grote veranderingen ondergaan. Als je pijn voelt, moet je stoppen met wat je aan het doen bent. Als je moe wordt, moet je even gaan rusten.

Rustig je dagelijkse bezigheden weer aanvangen

Zorg ervoor dat je alle rust neemt die je nodig heeft. Tijdens je herstel kun je voorzichtig je dagelijkse bezigheden weer oppakken. Breng tijd door met vrienden en familie die je een goed gevoel geven. Je kunt douchen, een bad nemen, wandelen, trap lopen en genieten van andere gematigde activiteiten. Zorg ervoor dat  je jezelf niet teveel inspant. De eerste paar dagen zal je stoelgang frequenter zijn en je ontlasting dunner zijn dan voor de operatie. Denk eraan: het kan een paar weken duren voordat je dikke darm zich hersteld heeft. Gun jezelf die tijd.

Volg de instructies van je arts op

Je arts schrijft je een speciaal dieet voor. Maar voor het overgrote deel, zeker wanneer je weer thuis bent, mag je weer vast voedsel eten. Daarnaast ontvang je een aantal andere instructies, o.a. over autorijden, weer aan het werk gaan, of het hervatten van andere activiteiten. Vergeet ook je controleafspraken met de arts niet. Je eerste controleafspraak is meestal een paar weken na de operatie.

De weg naar een gezonde dikke darm

Als je helemaal bent genezen, kun je langzaam stappen ondernemen om de conditie van je dikke darm te verbeteren. Het nuttigen van voedsel dat veel vezels en weinig vet bevat is een goed begin. Ook helpt het om veel water te drinken. Zorg ervoor dat je voldoende lichamelijke beweging krijgt. Dit is niet alleen om de dikke darm op lange termijn in goede conditie te krijgen en te houden, maar het is goed voor je hele lichaam.

Kies je voeding zorgvuldig

Vezelrijk voedsel met weinig vet zorgt voor een goede regelmatige stoelgang. Probeer meer van deze voeding te nuttigen: - Volkoren brood en graanproducten - Bruine rijst - Vers fruit en groenten - Kippenborst of kalkoenborst, vis, en ander vlees dat weinig vet bevat

Actief blijven

Lichamelijke beweging zorgt voor een goede gezondheid van de dikke darm. Actief zijn betekent niet dat je je moet aansluiten bij een gymclub of je moet inspannen. Gewoon een wandeling maken in de buitenlucht, tuinieren, buiten spelen met je kinderen of kleinkinderen, of een stukje fietsen in de buurt is voldoende. Het maakt niet uit welke activiteit het betreft, maar zorg ervoor dat je langzamerhand toewerkt naar 30 minuten per dag. Denk eraan: hoe meer je geniet van je activiteit, hoe groter de motivatie is om het te gaan doen.

Nogmaals actief

Na je operatie kun je zelf bijdragen aan een gezonde dikke darm. Eet vetvrije vezelrijke voeding, drink veel water en blijf actief. Zodra de symptomen terugkomen moet je contact opnemen met de arts. Vergeet ook je controleafspraken niet. Binnen een week of twee na de laparoscopische dikke darm operatie kun je je dagelijkse bezigheden en je werk weer oppakken.

Bron: Nederlandse Vereniging voor Endoscopische Chirurgie

Wist je dat?

Een arts die een coloscopie uitvoert

Schone darmen essentieel zijn voor het zorgvuldig kunnen uitvoeren van een coloscopie – een inwendig darmonderzoek? Voedingsrestanten in de darm kunnen er namelijk voor zorgen dat afwijkingen worden gemist en het onderzoek moeilijker is voor de endoscopist. En dus ook langer duurt. Soms mislukt het darmonderzoek zelfs, als de darmen niet schoon genoeg zijn.

In het dossier Voorbereiding Coloscopie lees je hoe je je darmen moet reinigen met laxeermiddel en een speciaal dieet. Per laxeermiddel vind je een handig gebruiks- en innameschema!

Wist je dat?

Online Spreekuur: Stel je vraag

Je in de Vraag- en Antwoordrubriek Specialist vragen aan artsen kunt stellen? Dermatologen, seksuologen, tandartsen, psychologen en vele andere specialisten helpen je graag verder om jouw gezondheidsvragen te beantwoorden.

Wil je weten hoe je pijnloos kunt vrijen? Of wat je moet doen als tegen de psoriasisplekken op je hoofd? Stel dan je vraag in de vraag- en antwoordrubriek van Gezondheidsplein.